Czy wiesz, że pierwsze świece na choince mogły rozbłysnąć właśnie w Brzegu, a nie w niemieckich miastach? Historia księżnej Doroty Sybilli, żony Jana Chrystiana, piastowskiego księcia legnicko-brzeskiego, skrywa świąteczną tajemnicę, która od wieków rozpala wyobraźnię miłośników świąt.
Choć dziś Brzeg leży w województwie opolskim to historycznie i kulturowo miasto było częścią Dolnego Śląska.
Zamek w Brzegu i pierwsze świecące choinki
Brzeg, historyczne miasto Dolnego Śląska, przez wieki pełnił rolę stolicy księstwa brzeskiego. To właśnie tutaj, według legend i XIX-wiecznych publikacji, w 1611 roku młoda księżna Dorota Sybilla miała po raz pierwszy ozdobić jodłę świecami.
Mówi się, że był to wyjątkowy sylwestrowy wieczór – trzy miesiące po narodzinach jej pierwszego syna, Jerzego III. Sala zamku rozświetlona setkami woskowych świec, udekorowana gałązkami jodły i przystrojona piernikami oraz Christwecken, stała się symbolem narodzin jednej z najpiękniejszych świątecznych tradycji Dolnego Śląska.
Choć współcześni historycy podchodzą do tej historii z ostrożnością i wskazują na możliwą literacką konfabulację źródeł XIX-wiecznych, Brzeg wciąż uchodzi za miejsce, w którym tradycja dekorowania drzewek mogła się rozpocząć.
Kiedy choinka naprawdę stała się świąteczna
Choinka w Europie ma dłuższą historię niż mogłoby się wydawać. Już w XV wieku w niemieckojęzycznych miastach ubierano drzewka – wśród ozdób pojawiały się m.in.:
- jabłka
- ciastka i pierniki
- papierowe dekoracje
Pierwsze wzmianki o drzewkach w kościołach pochodzą z Alzacji, a w XVI wieku tradycja rozprzestrzeniła się nad Menem.
Jednak dopiero w XVII wieku pojawiła się praktyka, która dziś wygląda znajomo: świecące choinki wewnątrz budynków. Brzeg, dzięki księżnej Dorocie Sybilli, miał być jednym z pierwszych miejsc w Europie, gdzie jodła rozbłysła światłem świec – i to nie w kościele, ale na dworze książęcym, dla dzieci i rodziny.
Brzeska księżna i jej świąteczna legenda
Dorota Sybilla Hohenzollern urodziła się w 1590 roku w Berlinie, a w 1610 roku poślubiła Jana Chrystiana. Jej życie, choć krótkie – zmarła w wieku 35 lat – stało się fundamentem lokalnej legendy.
Historie o jej świątecznych inicjatywach przetrwały w XIX-wiecznych publikacjach, które wplatały elementy fikcji literackiej, nadając księżnej niemal świętą aurę. Historycy, tacy jak Heinrich Wuttke, wskazywali na brak autentycznych źródeł dla pamiętników rzemieślnika Valentina Giertha, na których oparto opis sylwestra 1611 roku.
Legenda o księżnej Sybilli i świecącej choince żyje jednak do dziś, i jest symbolem świątecznego Brzegu.
Smaki i zapachy Dolnego Śląska
Nie tylko choinki i świece sprawiają, że Dolny Śląsk ma wyjątkowy świąteczny klimat. Warto zwrócić uwagę na lokalne smakołyki, które towarzyszyły dworskim uroczystościom i do dziś królują w piekarniach Brzegu:
- pierniki
- Christwecken (bożonarodzeniowa strucla)
- aromatyczne ciasteczka i wypieki świąteczne
Spacerując po mieście zimą, warto zobaczyć również:
- Zamek Piastów
- Kościół św. Mikołaja
- Pałac w Sarnach
i przy okazji zajrzeć do lokalnych piekarni na świeże słodkości, które idealnie wpisują się w klimat legendy o świecącej choince.
Warto odwiedzić Brzeg
Legenda księżnej Doroty Sybilli przypomina, że Dolny Śląsk to miejsce pełne historii, tajemnic i nieoczywistych tradycji. W świątecznej atmosferze Brzeg pozwala poczuć klimat dawnych czasów, kiedy jodła rozświetlała salę zamkową, a pierniki wypełniały powietrze słodkim aromatem.
Przyjdź do Brzegu, odkryj zamkowe historie i poczuj magię świąt – może akurat trafisz na inspirację do własnej, świecącej choinki.
