Zaledwie dwie godziny drogi od Wrocławia leży malownicza miejscowość Duszniki-Zdrój. Spacerując po tym uzdrowiskowym miasteczku, trudno przeoczyć XVI-wieczny młyn papierniczy, w którym dziś mieści się Muzeum Papiernictwa. To miejsce, gdzie historia papieru ożywa na oczach zwiedzających – można tu zobaczyć dawne urządzenia produkcyjne, arkusze z filigranami oraz inne materiały piśmiennicze sprzed stuleci. Największą atrakcją jest jednak możliwość samodzielnego wytworzenia papieru przy użyciu średniowiecznych technik pochodzących z Włoch.
📍Muzeum Papiernictwa, ul. Kłodzka 42, 57-340 Duszniki-Zdrój.
Historia i znaczenie muzeum
Młyn papierniczy w Dusznikach-Zdroju powstał przed 1562 rokiem i jest jedynym zachowanym w Polsce obiektem tego typu. Przez wieki odgrywał istotną rolę kulturotwórczą – na jego arkuszach drukowano książki, spisywano dokumenty, a papier z Dusznik wykorzystywany był również przez artystów i władców. Największy rozkwit młyna przypada na XVII i XVIII wiek, kiedy kolejni właściciele rozbudowywali i zdobili obiekt, czyniąc go jednym z najpiękniejszych zabytków przemysłowych Europy.
Wnętrza młyna zdobią unikatowe polichromie ścienne przedstawiające sceny rodzajowe, motywy roślinne oraz biblijną scenę „Józef i żona Potyfara”. Ich wyjątkowa wartość artystyczna i historyczna jest jednym z elementów, które włączono do starań o wpis Muzeum Papiernictwa na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Czerpalnia – serce muzeum
„Sercem” dusznickiego młyna jest czerpalnia, w której odbywają się pokazy ręcznej produkcji papieru oraz warsztaty dla zwiedzających. Uczestnicy mogą wykonać własne arkusze, kolorowe, z odbiciem dłoni lub znakami wodnymi – pamiątki, które pozwalają zabrać kawałek historii do domu.
Wystawy i ekspozycje
Muzeum oferuje bogate ekspozycje stałe i czasowe:
- historia papiernictwa światowego, polskiego i śląskiego,
- ekspozycja „Polski pieniądz papierowy”,
- galeria sztuki papieru, w tym wystawa „Papierowe haiku”,
- ogród roślin włóknistych wykorzystywanych w produkcji papieru.
Zwiedzanie można uzupełnić o audioprzewodniki, które oprowadzą trasą „Z papierem przez dwa tysiąclecia”, pokazując zarówno historię wynalezienia papieru, jak i jego znaczenie w kulturze oraz nauce.
Muzeum a UNESCO
W dniu 15 września 2025 roku Polska zgłosiła dusznicki młyn papierniczy wraz z czterema innymi młynami z Czech, Niemiec i Hiszpanii do wstępnej oceny UNESCO, w ramach procedury wpisu na listę światowego dziedzictwa. To drugi, bardzo ważny krok w procesie, który może zakończyć się pełnym wpisem tych historycznych obiektów na Listę UNESCO. Ocena wstępna ma potrwać około roku, a następnie rozpocznie się przygotowanie właściwej nominacji.
Wycieczka w jeden dzień z Wrocławia
Wizyta w Dusznikach-Zdroju to nie tylko lekcja historii i techniki, ale także wyjątkowa okazja do praktycznego doświadczenia dawnej sztuki papierniczej. Muzeum Papiernictwa to miejsce, gdzie historia papieru łączy się z żywą tradycją rzemiosła – od XVI wieku wciąż czerpie się tu papier, dokumentujący bogactwo Dolnego Śląska. Dzieci z pewnością będą miały mnóstwo radości, tworząc własne arkusze, a starania o wpis na listę UNESCO potwierdzają, że dusznicki młyn ma wartość nie tylko lokalną, ale i światową.
To idealny cel jednodniowej wycieczki. Jeśli kochasz historię, rzemiosło lub Dolny Śląsk – wpisz Duszniki na listę miejsc do odwiedzenia.
