Dawny elewator zbożowy przy ulicach Zakładowej i Rychtalskiej, od lat cichy świadek przemysłowej historii Wrocławia, wkrótce zmieni się nie do poznania. Zabytkowy budynek zostanie przekształcony w kompleks mieszkań i loftów, a wokół powstaną dwa nowe budynki z lokalami usługowymi. To kolejny przykład adaptacji przemysłowego dziedzictwa do funkcji mieszkaniowej.
Industrialna ikona
Elewator zbożowy „Odra” powstał pod koniec lat 30. XX wieku według projektu A. Potzscha i E. Liehra, w czasach gdy Wrocław (wtedy Breslau) był ważnym zapleczem przemysłowym regionu. Monumentalna, modernistyczna bryła z masywną wieżą przez dekady wpisywała się w nadodrzański krajobraz Kleczkowa. Co ważne – obiekt przetrwał w niemal niezmienionej formie, co czyni go jednym z lepiej zachowanych przykładów architektury przemysłowej we Wrocławiu.
Po wojnie elewator służył jako magazyn zboża, później stopniowo popadał w zapomnienie. Były pożary, dewastacje i głośna próba rozbiórki w 2017 roku. Dopiero wpis do rejestru zabytków uratował go przed zniknięciem z mapy miasta.
Od magazynu do mieszkań
Pierwsze pomysły na adaptację elewatora pojawiły się już około 2020 roku. Teraz wracają w konkretnej formie. Deweloper RealCo Property Investment and Development zapowiedział realizację projektu „Elewator. Mieszkania i Lofty”, który połączy historyczny budynek z nową zabudową mieszkaniową.
W samym elewatorze oraz w dwóch nowopowstałych budynkach powstanie łącznie 372 mieszkania – od kawalerek, przez lokale dwupokojowe, po większe układy 3- i 4-pokojowe. W zabytkowych murach zaplanowano lofty i apartamenty o bardziej industrialnym charakterze.
Usługi, zieleń i codzienność nad Odrą
Projekt zakłada coś więcej niż tylko same mieszkania. Partery budynków wypełnią lokale usługowe, w tym gastronomia – co może być ciekawym impulsem dla tej części Kleczkowa. Na terenie osiedla przewidziano drogi wewnętrzne, miejsca parkingowe naziemne i podziemne, infrastrukturę rowerową, boksy, plac zabaw oraz wybieg dla psów.
Nie zabraknie też zieleni i elementów małej architektury. Całość ma stworzyć spójną, miejską przestrzeń do życia, blisko rzeki i w sąsiedztwie śródmiejskiej zabudowy.
Zabytek pod ochroną – co zostanie zachowane?
Rewitalizacja prowadzona będzie na podstawie decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Oznacza to konkretne zobowiązania: odtworzenie historycznych detali, w tym herbu na elewacji, elementów konstrukcyjnych takich jak stropy czy charakterystyczne „kielichy”, a także zachowanie rytmu i surowości bryły.
Wnętrze elewatora, z rzędami betonowych silosów i wysokimi przestrzeniami, daje duże możliwości adaptacyjne – właśnie tu mają powstać najbardziej charakterystyczne lofty.
Historia, która zostaje – funkcja, która się zmienia
Elewator na Kleczkowie to przykład miejsca, które przez lata było tłem, a teraz ma szansę znów stać się punktem odniesienia. Zamiast burzyć – adaptować. Zamiast zapominać – opowiadać historię na nowo. Bez oceniania, czy to najlepszy kierunek, warto odnotować jedno: Wrocław po raz kolejny sięga po swoje industrialne dziedzictwo i próbuje wpisać je we współczesne życie miasta.
